Q&A 鈥撀燱asze pytania, moje odpowiedzi

Wybierz pytanie i poznaj odpowied藕:

  • Jakie s膮 pierwsze oznaki, 偶e z „dobrej” sp贸艂ki w naszym portfelu, przestaje ona by膰 „dobra”?

    Rewizje prognoz. Pierwsza oznaka, 偶e sp贸艂ka przestaje by膰 dobra, to moment rewidowania przez analityk贸w prognoz odno艣nie przysz艂ych przychod贸w, zysk贸w i ceny docelowej akcji.

    Teoretycznie dop贸ki rosn膮 parametry odpowiedzialne za zyskowno艣膰 (przychody, zyski i got贸wka) mo偶na uzna膰, 偶e sp贸艂ka ca艂y czas jest „dobra” i nie ma potrzeby pozbywania si臋 jej z portfela.

    W praktyce jednak patrzenie na zaraportowane wyniki za miniony kwarta艂 b臋dzie zachowaniem o wiele sp贸藕nionym. Kursy akcji nie oddaj膮 bowiem tego, czym sp贸艂ka by艂a w przesz艂o艣ci, tylko dyskontuj膮 to, czym firma b臋dzie w przysz艂o艣ci.

    Dlatego zanim rysa pojawi si臋聽na wynikach finansowych opublikowanych w sprawozdaniach, najpierw b臋dzie widoczna w pogarszaj膮cych si臋 prognozach na przysz艂o艣膰. Rewizje tych prognoz mo偶na podejrze膰, np. na portalu MarketScreener.com

  • Na jakie wska藕niki analizy fundamentalnej zwraca膰 uwag臋 przy doborze sp贸艂ek i ETF-贸w do d艂ugoterminowego portfela?

    Przy d艂ugoterminowym portfelu drugorz臋dne znaczenie b臋d膮 mia艂y wska藕niki odpowiedzialne za bie偶膮c膮 wycen臋 akcji, gdy偶 jest to czynnik dynamiczny, zmieniaj膮cy si臋 w kr贸tkich okresach. Pierwszorz臋dne znacznie powinny mie膰 za to aspekty wskazuj膮ce na d艂ugofalow膮 zyskowno艣膰 i stabilno艣膰 fundamentaln膮 sp贸艂ki.

    Najwa偶niejszym aspektem przy wyborze firmy na d艂ugie lata powinna by膰聽jej zdolno艣膰 do generowania coraz wi臋kszych przychod贸w, zysk贸w oraz got贸wki z dzia艂alno艣ci operacyjnej.

    Warto zatem por贸wna膰 wska藕niki dynamiki wzrostu powy偶szych parametr贸w i odnie艣膰 je do prognoz na kolejne lata (b臋d膮 to np. historyczne wska藕niki Revenue TTM vs. przysz艂e wska藕niki Revenue Estimates oraz EPS TTM vs. EPS Estimates).

    To, czego powinni艣my tu szuka膰, to ci膮g艂o艣膰. Idealne sp贸艂ki b臋d膮 pokazywa艂y nieustanny wzrost powy偶szych parametr贸w w ci膮gu ostatnich kilku lat, a prognozy na lata do przodu b臋d膮 sugerowa艂y, 偶e wzrost ten zostanie utrzymany.

    Szalenie istotne jest, aby wzrost przychod贸w i zysk贸w potwierdza艂a zdolno艣膰 sp贸艂ki do generowania z roku na rok coraz wi臋kszej got贸wki z dzia艂alno艣ci operacyjnej (wska藕nik Cash From Operations)

    Bardzo wa偶ne jest to, aby przychody ros艂y szybciej ni偶 koszty. Chcemy widzie膰 mar偶臋 utrzymuj膮c膮 si臋 na sta艂ym wysokim poziomie lub nawet ci膮gle rosn膮c膮 (wska藕niki Gross Profit Margin i Net Profit Margin).

    Znacz膮ce jest te偶, aby sp贸艂ka generowa艂a wysoki, a najlepiej coraz wy偶szy zwrot z aktyw贸w (wska藕nik Return on Assets) oraz zwrot z zainwestowanego kapita艂u (wska藕nik Return on Invested Capital).

    Wi臋cej na temat szacowania potencja艂u sp贸艂ki do wzrostu i na temat tego, jak poprawnie odczytywa膰 prognozy zysk贸w oraz przychod贸w znale藕膰 mo偶na w materiale wideo po艣wi臋conym analizie zyskowno艣ci.

    Drug膮 kategori膮 wska藕nik贸w s膮 te, odpowiedzialne za bezpiecze艅stwo naszej inwestycji, czyli inaczej m贸wi膮c 鈥 okre艣laj膮ce stabilno艣膰 finansow膮 sp贸艂ki.

    Droga na skr贸ty zak艂ada skorzystanie z gotowych wska藕nik贸w m贸wi膮cych o prawdopodobie艅stwie bankructwa, takich jak wzory opracowane przez dr. Jamesa Ohlsona czy dr. Edwarda Altmana (wska藕niki O-Score i Z-Score).

    Alternatywnie warto po艣wi臋ci膰 nieco wi臋cej czasu i rozpatrzy膰 kilka pojedynczych wska藕nik贸w m贸wi膮cych o kr贸tkoterminowej p艂ynno艣ci i o d艂ugoterminowej wyp艂acalno艣ci sp贸艂ki (odpowiednio: Liquidity & Solvency ratios).

    Najbardziej popularnym wska藕nikiem p艂ynno艣ci jest ten por贸wnuj膮cy stosunek aktyw贸w bie偶膮cych do pasyw贸w bie偶膮cych bez wy艂膮czania inwentarza lub z jego wy艂膮czeniem (wska藕niki Current ratio i Quick ratio). Zasadnicza jest tak偶e potencjalna 艂atwo艣膰 w obs艂udze aktualnego zad艂u偶enia (wska藕nik Interest Coverage).

    D艂ugoterminow膮 wyp艂acalno艣膰 mo偶na sprawdzi膰 natomiast por贸wnuj膮c poziom zad艂u偶enia sp贸艂ki do jej aktyw贸w (wska藕nik Debt-to-Assets) oraz poziom jej aktyw贸w brutto do aktyw贸w netto (wska藕niki Financial Leverage lub Assets-to-Equity).

    Sprawozdanie finansowe firmy jest tak bogate w informacje, 偶e istnieje mo偶liwo艣膰 stworzenia setek wska藕nik贸w prezyzyjnie opisuj膮cych ka偶dy aspekt dzia艂alno艣ci sp贸艂ki. Zestaw wskazany powy偶ej nie wyczerpuje wi臋c tematu, ale jest dobrym punktem startowym do oceny firmy.

    W przypadku ETF-贸w podstawowe zbiorcze wska藕niki zyskowno艣ci sprawdzi膰 mo偶na w darmowych raportach firmy Altavista Research. Poni偶sze wideo wyja艣nia, w jaki spos贸b mo偶na si臋聽do nich dosta膰: Altavista Research.

  • Jak okre艣li膰 dobry moment na sprzeda偶 akcji?

    Istniej膮 tylko dwa merytoryczne powody, dla kt贸rych inwestor powinien chcie膰 sprzeda膰 swoje akcje: sp贸艂ka przesta艂a by膰 鈥瀌obra鈥 lub jej akcje sta艂y si臋 przewarto艣ciowane.

    Zupe艂nie bez znaczenia pozostaje natomiast to, jak du偶y zysk czy strat臋 uda艂o si臋 na danej pozycji wypracowa膰. Ten cz臋sto stosowany parametr jest bowiem mocno subiektywny i unikalny w skali ka偶dego indywidualnego inwestora, przez co z natury nie b臋dzie on obiektywny.

    Mo偶e istnie膰 tylko jedna prawid艂owa odpowied藕 na pytanie o to, czy aktualnie mamy do czynienia z dobrym momentem na sprzeda偶 danych akcji czy te偶 nie. Odpowied藕 na to pytanie b臋dzie taka sama bez wzgl臋du na to, czy inwestor kupi艂 te akcje na g贸rce i obecnie odnotowuje na nich strat臋 czy mo偶e kupi艂 je w do艂ku i obecnie odnotowuje na nich niezrealizowany jeszcze papierowy zysk.

    Ka偶dy z posiadaczy akcji naby艂 je w ko艅cu w innym momencie i po innej cenie, wi臋c parametr zysku lub straty jest inny dla ka偶dego z w艂a艣cicieli. To wyklucza zatem stosowanie go, jako kryterium decyduj膮cego o tym, czy dane akcje straci艂y ju偶 potencja艂 do dalszego wzrostu czy jeszcze nie.

    Do podj臋cia decyzji o sprzeda偶y akcji powinna by膰 zatem zastosowana obiektywna analiza aktualnej kondycji sp贸艂ki i jej potencja艂u inwestycyjnego na przysz艂o艣膰 oraz to, czy w danym momencie akcje nie s膮 przypadkiem zbyt drogie w stosunku do tego potencja艂u.

    Przewarto艣ciowanie akcji sugeruj膮ce, 偶e nadszed艂 moment na sprzeda偶, najpro艣ciej wykry膰 analizuj膮c odczyty wska藕nik贸w zbudowanych na stosunku ceny akcji wzgl臋dem: przychod贸w, zysk贸w, warto艣ci ksi臋gowej lub got贸wki generowanej przez dan膮 sp贸艂k臋.

    Mowa tu odpowiednio o wska藕nikach: PS (Price-to-Sales), PE (Price-to-Earnings), PBV (Price-to-BookValue) oraz PCFO (Price-to-CashFromOperations). To, kt贸ry wska藕nik zastosowa膰 w przypadku konkretnej sp贸艂ki, wymaga nieco do艣wiadczenia i wiedzy odno艣nie specyfiki danej bran偶y.

    Wska藕nik PS b臋dzie najbardziej uniwersalny, ale og贸lna zasada m贸wi o tym, aby najwi臋ksz膮 wag臋 przywi膮zywa膰 do tego wska藕nika, kt贸ry historycznie (np. w ci膮gu ostatnich dziesi臋ciu lat) sprawdza艂 si臋 najlepiej, czyli by艂 odwrotnie skorelowany z kursem akcji.

    Analiza ww. wska藕nik贸w polega na ustaleniu, w jakich zakresach znajduj膮 si臋 ich historyczne odczyty (dla ka偶dej sp贸艂ki zazwyczaj b臋d膮 to inne warto艣ci), a nast臋pnie na odniesieniu ich wzgl臋dem aktualnego odczytu. Je艣li dzisiejszy odczyt znajduje si臋 w g贸rnych zakresach, przy kt贸rych historycznie rozpoczyna艂y si臋 spadki, to oznacza, 偶e mamy do czynienia z potencjalnym przewarto艣ciowaniem sp贸艂ki, czyli z dobrym powodem do pozbycia si臋 jej akcji.

    Problem w tym, 偶e dane odczyty mog膮 utrzymywa膰 si臋 w g贸rnych zakresach skali do艣膰 d艂ugo, dlatego w takiej sytuacji, aby precyzyjniej okre艣li膰 moment na sprzeda偶 akcji, warto zastosowa膰 dodatkowy wska藕nik o sporej skuteczno艣ci, kt贸ry reaguje szybciej ni偶 wspomniane.

    Wska藕nikiem tym jest tzw. upside rozumiany jako procentowy spread pomi臋dzy kursem akcji, a jej poziomem docelowym prognozowanym przez analityk贸w. Wskazania upside鈥檜 w wi臋kszo艣ci przypadk贸w s膮 bardzo dok艂adne i odczyt w okolicach zera cz臋sto skorelowany jest ze szczytami na kursie akcji.

    Poziom aktualnego upside鈥檜 mo偶na wyliczy膰 samemu dziel膮c docelow膮 cen臋 akcji (tzw. price target) przez ich aktualny kurs i od wyniku odejmuj膮c jeden. Przyk艂adowo, akcje z cen膮 docelow膮 prognozowan膮 przez konsensus analityk贸w na poziomie 120$ i z aktualnym kursem 100$ b臋d膮 mia艂y wska藕nik upside na poziomie 0.2, co oznacza, 偶e pozostaje im dalszy upside w wysoko艣ci 20%. W takim wypadku zdecydowanie nie by艂by to moment na sprzeda偶, chyba 偶e鈥

    Sytuacja fundamentalna sp贸艂ki uleg艂aby znacznemu pogorszeniu. Przy ocenie kondycji finansowej przedsi臋biorstwa nie maj膮 jednak a偶 tak du偶ej wagi ju偶 opublikowane sprawozdania finansowe, kt贸re s膮 histori膮, ale kluczow膮 rol臋 odgrywaj膮 tu prognozy na przysz艂o艣膰.

    W portfelu nie maj膮 bowiem prawa znajdowa膰 si臋 sp贸艂ki, kt贸rym spadaj膮 prognozy przychod贸w czy zysk贸w, ani takie, kt贸re nie generuj膮 coraz wi臋kszej got贸wki z dzia艂alno艣ci inwestycyjnej. 呕贸艂ta lampka ostrzegawcza powinna zapali膰 si臋 ju偶 nawet na etapie niekorzystnych rewizji prognoz.

    Wi臋cej na ten temat mo偶na znale藕膰 w zapisie webinaru po艣wi臋conego temu, jak przeanalizowa膰 sp贸艂k臋 w 15 minut.

    Dodatkowymi wska藕nikami sugeruj膮cymi, 偶eby pozby膰 si臋 akcji z powod贸w fundamentalnych, s膮 pogarszaj膮ce si臋 odczyty wska藕nik贸w odpowiedzialnych za okre艣lenie ryzyka bankructwa. Jednym z najskuteczniejszych jest, na przyk艂ad wska藕nik Z-Score stworzony przez doktora Roberta Altmana.

    Tak wi臋c dobry moment na sprzeda偶 akcji pojawia si臋 wtedy, gdy akcje te staj膮 si臋 przewarto艣ciowane lub gdy zaczyna pogarsza膰 si臋 sytuacja finansowa sp贸艂ki. Przy czym 鈥瀌obry moment鈥 nale偶y rozumie膰 jako okres trwaj膮cy nawet kilka tygodni, a w niekt贸rych przypadkach kilka miesi臋cy(!). Utopi膮 jest bowiem oczekiwanie, 偶e mo偶na okre艣li膰 dobry moment na sprzeda偶 akcji z dok艂adno艣ci膮 do paru dni. Taka precyzja jest niemo偶liwa do osi膮gni臋cia w prawdziwym 艣wiecie i trzeba do tego przywykn膮膰.

Zadaj swoje pytanie

Zadaj膮c pytanie upewnij si臋 czy odpowiedzi nie mo偶na 艂atwo znale藕膰 przy pomocy wyszukiwarki internetowej. Zadbaj tak偶e o zwi臋z艂o艣膰 i klarowno艣膰 pytania, aby by艂o one konkretne oraz jednoznaczne. Stosuj interpunkcj臋 i uwa偶aj na zasady gramatyki! Tylko istotne pytania doczekaj膮 si臋 odpowiedzi.

PS. Nie udzielam odpowiedzi na temat tego, co my艣l臋 o potencjale inwestycyjnym konkretnych akcji czy o kondycji poszczeg贸lnych sp贸艂ek lub ca艂ych gospodarek, ani nie odnosz臋 sie do "bie偶膮cej" sytuacji, poniewa偶 te kwestie szybko si臋 dezaktualizuj膮 i po kr贸tkim czasie wpis staje si臋 bezwarto艣ciowy.

Na Tw贸j adres e-mail 艣rednio dwa w tygodniu b臋d臋 wysy艂a艂 darmowe materia艂y edukacyjne, informacje o nowych artyku艂ach na blogu, przegl膮d prasy czy zaproszenia na webinary. Na ten e-mail przyjdzie te偶 odpowied藕 na Twoje pytanie. Z newslettera mo偶esz wypisa膰 si臋聽w ka偶dej chwili.

Ranking przes艂anych pyta艅, kt贸re czekaj膮 w kolejce na odpowied藕

Je艣li uwa偶asz, 偶e kt贸re艣 z pyta艅 jest istotniejsze od innych, mo偶esz na nie zag艂osowa膰. W ten spos贸b podskoczy ono w rankingu pyta艅 oczekuj膮cych na przygotowanie odpowiedzi.

  • 1.

    Czy od swoich zysk贸w p艂acisz podatki w Polsce, a je艣li nie, to gdzie i dlaczego akurat tam?

    Krzysztof

  • 2.

    Jak wygl膮daj膮 notowania sp贸艂ki r贸wnolegle na gie艂dzie np. w Europie i w USA w kontek艣cie rozjazdu ceny akcji albo r贸偶nych stref czasowych?

    Adam Kami艅ski

  • 3.

    Co my艣lisz o braniu kredytu konsumenckiego poni偶ej 10% ze sta艂ym oprocentowaniem, skoro jest szansa na du偶膮 inflacj臋?

    Konrad

  • 4.

    Jak rozumiesz wolno艣膰 finansow膮 i doch贸d pasywny? Czy planujesz przej艣膰 na „wcze艣niejsz膮 emerytur臋”?

    Tomasz

  • 5.

    Jak pozby膰 si臋 akcji za 1 grosz?

    Pawe艂 Polak

  • 6.

    Co s膮dzisz o inwestowaniu w GPW?

    Pawe艂 Najgebauer

  • 7.

    Jaki jest najlepszy ETF na obligacje korporacyjne?

    Konrad

  • 8.

    Czy mog臋 kupi膰 obligacje, akcje, ETF-y w spos贸b imienny, tak bym m贸g艂 w艂o偶y膰 do sejfu dokument, kt贸ry przetrwa okres, np. wojenny, braku internetu lub koniec dzia艂alno艣ci broker贸w?

    Arkadiusz Chwastowski

  • 9.

    Dlaczego banki centralne d膮偶膮 do utrzymania pewnego stopnia inflacji, a deflacja jest negatywnie postrzegana?

    Krzysztof

  • 10.

    Czy przy kr贸tkiej pozycji na opcje typu Uncovered Call, broker mo偶e mnie zmusi膰 do zakupu akcji czy zamiast tego otworzy pozycj臋 typu short na tych akcjach?

    Wojciech Keller

  • 11.

    Analiza techniczna czy fundamentalna? A je艣li jedna i druga, to w jakich proporcjach i w jakich horyzontach?

    Jerzy Sobk贸w

  • 12.

    W jaki spos贸b okre艣li膰 czu艂o艣膰 ca艂ego portfela z艂o偶onego z akcji i z opcji na ruch benchmarku, tzw. wa偶enie bet膮, np. wobec SPY lub DIA?

    Krzysztof Nowosad

  • 13.

    Preferred stocks 鈥 kiedy warto je kupowa膰, jak je wycenia膰 i dla kogo s膮 przeznaczone?

    Norbert

  • 14.

    W jakie sp贸艂ki mo偶na zainwestowa膰, 偶eby mie膰 ekspozycj臋 na z艂oto, srebro, mied藕, gaz lub rop臋?

    Jarek

  • 15.

    Czy warto korzysta膰 ze zlece艅 typu „Market”?

    Szymon

Dodaj swoje pytanie do listy oczekuj膮cej. Prze艣lij je do mnie
  • Transakcje dnia
  • Filmy edukacyjne
  • Instrukta偶e Wideo